Friday, June 30, 2017

अनुवादित कविता - रफिक अहमद : मल्याळी कविता

ज्या रात्री वहिदा मरून गेली होती
तिची विधवा आई आस्मा बाहेर एकाकी उभी होती.
एकेक करून सगळे नातलग निघून गेले तेंव्हा
अंगणात कुणीच राहिले नव्हते..
भाड्याने आणलेल्या खुर्च्या परत देतानाच
गॅसबत्ती आणि चटयाही देऊन टाकल्या होत्या.
वहिदाने कधी काळी लावलेल्या प्राजक्ताच्या
चिमुकल्या फांद्यांवर अंधार रात्र चांगलीच सुस्तावली होती.
जीर्ण चिमणीचा मंद पिवळा उजेड
दीनवाणा होऊन जणू अश्रू ढाळत होता.
उदास मखमली पट्टेरी मांजरी तिथेच होती उभी,
वहिदाच्या गुळगुळीत स्लीपरवर हळुवार नाक घुसळत.
काही वेळापूर्वीच जणू
मनमुराद खेळून येऊनी तिने सोडल्या होत्या त्या
दगडांच्या ओबड धोबड पायऱ्यांवर.
झोपडीच्या दक्षिणेस कपडयांच्या तारेवरती
वहिदाचा फ्रॉक झिरलेला वाळत घातलेला, अजुनी होता लटकत.
जवळून जाणाऱ्या उनाड वाऱ्याने एका लाटेत त्याला उडवले,
जणू वहिदालाच जागे करायचे होते त्याला.
शेजारच्या झाडावरील घरट्यावरती उडुनी तो पडला.
ज्या रात्री वहिदा मरून गेली होती
तिची विधवा आई आस्मा बाहेर एकाकी उभी होती......

पाऊस वादळी अकस्मात दाखल झाला तिथे.
आस्मा घरात धावली, परतली अन निमिषार्धात

ठिपक्यांची शुभ्र छत्री हाती घेऊनि,
याच छत्रीसाठी वहिदाची तक्रार असे,
की चक्र तिचे तुटके आहे अन दुरुस्तीच्या पलीकडची गत आहे.
दफनभूमीतल्या ताजी माती अंथरलेल्या जागेवरती धाव आस्माने घेतली
मातीच्या आडोशाला छत्री धरली, माती घेतली कवेशी,
जमेल तितकं ती झाकत होती. .
पाऊस संततधार कोसळतच होता, आस्मा मातीवर आडवी पडून होती.
मातीच्या कुशीतली वाहिदा तिला घट्ट चिकटली होती.
पावसात भिजणं आवडणाऱ्या वहिदाच्या देहावरील मातीत आस्माचे अश्रू मिसळत होते.
वहिदा मरून गेलेल्या रात्री पाऊस संततधार कोसळतच होता....
~~~~~~~~~~~~~~~~

मल्याळी कवी रफीक अहमद यांच्या 'सीझलेस रेन' या कवितेत अंशतः बदल करून केलेला हा स्वैर अनुवाद आहे.

अकाली मृत्यूमुखी पडलेली एक कोवळी मुलगी आणि तिची गांजलेली आई यांचे तरल भावविश्व कवीने अत्यंत प्रभावशाली शब्दचित्रातून रेखाटलेले आहे. मनावर खोल परिणाम साधण्यात ही कविता यशस्वी ठरते. आपण कधी न भेटलेल्या वा कधी कल्पना न केलेल्या लोकांचे दुःख आपलेसे वाटावे या भावनेपर्यंत वाचकाला घेऊन जाण्याचे सामर्थ्य या कवितेत आहे. मुलगी आणि आई यांचे भावबंध अगदी हळव्या शैलीत रेखाटताना निसर्गाचा खुबीने वापर केला आहे. कवितेत असणारी डार्क शेड बेचैन करून सोडते. आपण हतबल असण्याची भावना तीव्र करून जाते.

- समीर गायकवाड.
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

The day love ceased,
I return everything, and retreat, ….
like the evensun gently retreats
its palms from the window sill ..
The greenness I took from the leaves..
the steamy friendship of the rain..
the inexpressible electric shock
as the fingers first touched…
The day love ceased,
I return everything, and retreat ….
The beautiful smile of a pale moonlight
fallen somewhere in the endless night…
The lightning darts from your eyes –
the rainbow that exhilarated my rains
The day love ceased,
I return everything , and retreat, ….
The day love ceased,
I return everything , and retreat, ….
like the waves from the deep depths
retreat, leaving the shells ashore.
WRITTEN BY RAFEEQ AHMED
TRANSLATION : GIRIJA CHANDRAN
ALTERNATE TRANSLATION BY ANITA VARMA BELOW,
The day love vanished
The day love vanished,
I return everything and go back..
Like your hand, warm as morning sunshine,
slowly retreating, near the casement..
The greenness taken from leaves,
Rain’s water-intense friendship..
The inexpressible electric hum that spread
when fingers touched for the first time..
The smile of a pale moonlight
That falls somewhere in the limitless night
The rainbow which darted from your eyes
And electrified my rains…
The day love vanished,
I return everything and go back..
The day love vanished,
I return everything and go back…
Like the ocean retreating
after depositing the shells culled from its depths…
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
ORIGINAL
പ്രണയമില്ലാതെയായ നാള്
പ്രണയമില്ലതെയായ നാൾ സകലതും
തിരികെയേല്പ്പിച്ചു പിന്മടങ്ങുന്നു ഞാൻ…
ജനലരികില് നിന്നിളവെയില് കൈത്തലം
പതിയെ പിൻ വലിക്കുന്നതു മാതിരി…
ഇലകളില് നിന്നെടുത്തൊരു ഹരിതകം
മഴയുടെ ജലസാന്ദ്രമാം സൌഹൃദം…
വിരലിലാദ്യം തൊടുമ്പോള് പടറ്ന്നൊരു
വിവരണാതീത വൈദ്യുതീ കമ്പനം….
പ്രണയമില്ലാതെയായ നാള് സകലതും
തിരികെയേല്പ്പിച്ചു പിന്മടങ്ങുന്നു ഞാൻ…
അതിരെഴാത്ത നിശീഥത്തിലെവിടെയോ
വിളറി വീഴും നിലാവിന്റെ സുസ്മിതം…
മിഴികളില്നിന്നു മിന്നലായ് വന്നെന്റെ
മഴകളെ കുതികൊള്ളിച്ച കാറ്മ്മുകം…
പ്രണയമില്ലാതെയായനാളൾ സകലതും
തിരികെയേല്പ്പിച്ചു പിന്മടങ്ങുന്നു ഞാൻ..
പ്രണയമില്ലാതെയായനാൾ സകലതും
തിരികെയേല്പ്പിച്ചു പിന്മടങ്ങുന്നു ഞാൻ….
തിരയഗാധങ്ങളില്നിന്നു ചിപ്പികൾ
കരയിൽ വെച്ചു മടങ്ങുന്ന മാതിരി…