Wednesday, February 17, 2016

आयसीस, हेजबोल्लाह आणि हमास - तीन वेगळ्या धारणा...



कालच्या तारखेस १६ फेब्रुवारीस स्थापन झालेली हेजबोल्लाह (अरबी: حزب الله) ही पश्चिम आशियाच्या लेबेनॉन देशामधील एक ज्यूविरोधी शिया अतिरेकी संघटना व राजकीय पक्ष आहे. अत्यंत कडवी लढाई करणाऱ्या आणि हार न मानणाऱ्या माथेफिरू देशप्रेमी तरुणांची संघटना असे या संघटनेचे वर्णन केले जाते

१९८२ साली इस्रायलच्या लेबेनॉनवरील हल्ल्यानंतर काही मुस्लिम धर्मगुरूंनी इराणच्या पाठिंब्यावर हेजबोल्लाहची स्थापना केली. हेजबोल्लाहचे पुढारी इराणचे अयातोल्ला रुहोल्ला खोमेनी ह्यांचे अनुयायी होते. इराणी सैन्याने हेजबोल्लाहला लष्करी प्रशिक्षण दिले. १९८२ च्या हल्ल्यानंतर इस्रायलने दक्षिण लेबेनॉनमधील काही भूभाग बळकावला होता. १९८५ ते २००० दरम्यान हेजबोल्लाहने इस्रायली सेनेविरूद्ध गनिमी कावा वापरून लढाई चालू ठेवली आणि इस्त्राईलच्या नाकात नऊ आणले. केल्यानंतर अखेर मे २००० मध्ये इस्रायलने दक्षिण लेबेनॉनमधून माघार घेतली.


Friday, February 12, 2016

सत्यकथा गायीच्या अगाध मायेची ....



सूड, बदला आणि संताप या भावना फक्त मनुष्य प्राण्यात शिगोशिग भरलेल्या असतात का ? कधी कधी त्या इतर प्राण्यात देखील आढळून येतात, मात्र जिद्दीने तेवत राहिलेला वर्षानुवर्षाचा सुडाग्नी मनुष्यात जास्त दिसून येतो. मात्र गायी सारख्या शांत जीवात ही भावना दाटून आली तर ....



Tuesday, February 9, 2016

महाकवी कुसुमाग्रज ...


"लहान मुलीसारखी कविता कोणासमोर उभी करणे आणि अनुकूल अभिप्रायासाठी कटोरा पुढे उभे करणे म्हणजे कवितेचा अपमान आहे" - कुसुमाग्रज आपल्या या मताशी ठाम राहिले आणि त्यांनी कवितेच्या शैशवात लिहिलेल्या अशा जवळपास दीडशे 'कुमारकविताआपल्या संग्रहातून वगळल्या !

कुसुमाग्रजांनी लिहिलेल्या 'म्यानातुनि उसळे तरवारीची पातवेडात मराठे वीर दौडले सात !या कवितेने पिचलेल्या मनगटात शंभर हत्तींचे बळ दिले. यामुळे मायबाप रसिक आजही त्यांना लवून कुर्निसात करतात ! ही कविता आजही मराठी माणसासाठी अखंड प्रेरणास्त्रोताचे काम करते तर 'माझ्या मराठी मातीचा लावा ललाटास टिळाअसं मातीचं गौरवगानही त्यांची कविता करते. 'मोडून पडला संसार तरी मोडला नाही कणापाठीवरती हात ठेउनफक्त लढ म्हणा’! असं सांगत जगण्याची लढाई जिंकायची अनामिक ताकद त्यांची कविता देते. त्यांनी लिहिलेली 'कोलंबसाचे गर्वगीतही कविता त्यांच्या प्रतिभाशक्तीची दार्शनिक  ठरावी अशी आहे.


कभी शाम ढले तो मेरे दिल में आ जाना - निदा फाजली ...



२००१ चे साल असेल. प्रीतीश नंदी, पूजा भट्ट आणि तनुजा चंद्रांना तेलुगु सुपरहिट 'स्वाती किरणम'वर बेतलेला हिंदी चित्रपट बनवायचा होता. हळव्या मनाच्या संगीत शिक्षकाच्या आयुष्यावर हा चित्रपट होता. त्यामुळे गाणी आणि संगीत ह्यातच सिनेमाचा प्राण होता. प्रीतिशजींना यासाठी निदा फाजलींचे नाव अधिक योग्य वाटले. त्यांनी निदांना गाणी देण्याची विनंती केली. काही तासात त्यांनी आठ गाणी लिहून दिली. तनुजा चंद्रा अवाक झाल्या कारण प्रत्येक गाणं अप्रतिम होतं. निदांनी आपल्या हृदयातील सारं तुफान ह्या गाण्यात रितं केलं होतं. चित्रपट तिकीट बारीवर सणकून आपटला पण गाणी सुपरहिट झाली. 'कभी शाम ढले तो मेरे दिल में...' हे यातलं सर्वाधिक गाजलेलं गीत. एके काळी सर्व संगीत वाहिन्यांवर याचा कब्जा होता. मात्र 'कभी शाम ढले तो मेरे दिल में आ जाना, कभी चाँद खिले तो दिल में आ जाना.... मगर आना इस तरह तुम कि यहाँ से फिर ना जाना..." असं निदा कुणाला आणि का म्हणत आहेत याचा अर्थ ध्यानी आला की आपल्याही डोळ्याच्या कडा ओलावतात.


Monday, February 8, 2016

प्रेमाची अधुरी कहानी - रीना रॉय .....



मे १९७९. फिल्मीस्तान स्टुडीओत जे.ओमप्रकाश यांच्या 'आशा'चे चित्रीकरण चालू होते आणि रिनारॉयच्या 'शिशा हो या दिल हो...' वर काम चालू होते. जितेंद्र आणि रामेश्वरी समोर बसलेले आहेत आणि रीना त्यांच्या समोर गाते आहे असा सीन होता. 'काफी बस अर्मान नही कुछ मिलना आसां नही...' ह्या ओळीचे चित्रीकरण सुरु होते. कॅमेरा ट्रोल करावा लागत होता, भगवान दादा हातामध्ये अ‍ॅकॉर्डीयन (हातातली पेटी) वाजवतात आणि कॅमेरा त्यांच्या उजव्या बाजूने पुढे रीनारॉयच्या डाव्या बाजूने समोर यायचा. तिच्या हातात डफली दिलेली होती, रीनाच्या गौरवर्णीय कांतीवर काळ्याकुट्ट रंगाच्या जॉर्जेटच्या चनिया चोळीवरची सोनेरी नक्षीदार वेलबुट्टी अगदी खुलून दिसत होती. तिच्या विस्तीर्ण कपाळावर खड्याची टिकली शोभून दिसत होती. कानात मोठे गोल खड्यांचे झुबे आणि कपाळावरची केसांची जीवघेणी महिरप अन मागे सैल सोडलेले केस, गळ्यात तशीच काळी ओढणी अशा 'चाबूक' वेशभूषेत ती रेडी पोजिशनमध्ये उभी होती. तिच्यापुढे हार घातलेला माईक होता. या आधी गाण्याचा मुखडा चित्रीत झाला होता अन या ओळीवर गाडी अडली होती. थकलेले भगवानदादा त्या अ‍ॅकॉर्डीयनच्या वजनाने अजून दमून गेले होते, सगळे युनिट घामाघूम झाले होते अन शॉट ओके होत नव्हता.
'अ' या आद्याक्षरापासून सिनेमाचे नाव ठेवणारे दिग्दर्शक जे. ओमप्रकाश थोडेसे वैतागून गेले होते. ते चिडूनच बोलले - "अरी तुम तो ऐसे हिचकिचा रही हो जैसे असल जिंदगी में भी रोमान्स चल रहा है !"



Saturday, February 6, 2016

आठवणी जयवंत दळवी आणि प्रवीण बर्दापूरकर यांच्या ......



ज्येष्ठ श्रेष्ठ साहित्यिक जयवंत दळवींच्या कालच्या पोस्टच्या निमित्ताने दिग्गजांच्या आठवणींचा एक अनोखा पुनर्प्रत्यय या पोस्टमधून आपल्यापुढे मांडताना मला विलक्षण आनंद होतोय. .
प्रख्यात संपादक, लेखक व ज्येष्ठ विचारवंत श्री. प्रवीण बर्दापूरकर यांनी 'नोंदी डायरीनंतरच्या' (प्रकाशक -ग्रंथाली) या त्यांच्या आत्मकथनपर पुस्तकांत त्यांच्या काही आठवणी, काही प्रसंग व त्यांच्या प्रदिर्घ वृत्तपत्रीय कारकिर्दीत आणि दैनंदिन जीवनात संपर्कात आलेल्या काही व्यक्तीविशेषांवर त्यांच्या ओघवत्या, रसाळ, प्रवाही शैलीत लेखन केले आहे. यातीलच एक प्रकरण आहे 'अनुभवसंपन्नता'....